ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΜΙΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΨΕΥΔΕΙ ΤΟΥΣ ΑΜΑΘΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΕΙΡΟΛΟΓΟΥΣ ΠΟΥ ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΘΡΑΣΥΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΜΑΘΕΙΑΣ ΛΕΓΟΥΝ ΟΤΙ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΜΥΘΟΛΟΓΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ
ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ΜΙΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΨΕΥΔΕΙ ΤΟΥΣ ΑΜΑΘΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΕΙΡΟΛΟΓΟΥΣ ΠΟΥ ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΘΡΑΣΥΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΜΑΘΕΙΑΣ ΛΕΓΟΥΝ ΟΤΙ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΜΥΘΟΛΟΓΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ
-ΟΠΩΣ ΑΝ ΚΑΙ ΕΞ ΕΛΛΗΝΩΝ ΩΦΕΛΟΥΜΕΘΑ ΛΟΓΟΙΣ-
Η Ιστορικότητα της Ιλιάδας και της Οδύσσειας: Μια Αδιάσειστη επιστημονικη Τεκμηρίωση
Η ιστορικότητα της Ιλιάδας και της Οδύσσειας του Ομήρου, καθώς και η βαθιά, οργανική σύνδεσή του με τον Οδυσσέα, τεκμηριώνεται απόλυτα και χωρίς το παραμικρό κενό μέσω του συνόλου των αρχαιολογικών, γεωγραφικών, ιστορικών και γραμματειακών στοιχείων που έχουν ανακαλυφθεί, μελετηθεί και ερμηνευθεί παγκοσμίως μέχρι σήμερα.
Οι συστηματικές ανασκαφές στο Hisarlik, την αρχαία Τροία, που ξεκίνησαν από τον Heinrich Schliemann την περίοδο 1870-1890 και συνεχίστηκαν από τον Wilhelm Dörpfeld, τον Carl Blegen, τον Manfred Korfmann και μεταγενέστερες διεθνείς αποστολές, έφεραν στο φως εννέα διαδοχικά στρώματα οικισμών. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν τα στρώματα Troy VI (1700-1300 π.Χ.), με τα επιβλητικά οχυρωματικά τείχη, την εκτεταμένη κάτω πόλη των περίπου 75 στρεμμάτων, τα ίχνη αλόγων και την πλούσια κεραμική, καθώς και το Troy VIIa, το οποίο φέρει τα αδιαμφισβήτητα σημάδια βίαιης καταστροφής από πυρκαγιά γύρω στο 1180-1190 π.Χ., με βέλη, σφαιρίδια σφενδονών, μη ταφικά οστά και αποθηκευτικούς χώρους. Τα ευρήματα αυτά αντιστοιχούν με απόλυτη ακρίβεια στις ζωντανές ομηρικές περιγραφές της καλά οχυρωμένης πόλης κοντά στο όρος Ίδα, ανάμεσα στους ποταμούς Σκάμανδρο και Σιμόεντα, με τους χαρακτηριστικούς ανέμους και την ευρύχωρη πεδιάδα. Γεωλογικές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει πλήρως την τοπογραφική ακρίβεια, ενώ οι χιττιτικές πήλινες πλάκες από τη Χαττούσα, που αναφέρουν τη Wilusa ή Taruisa, τους Ahhiyawa, τον Alaksandu της Wilusa, τον Piyamaradu, την περίφημη Επιστολή Tawagalawa (περί το 1250 π.Χ.) και νεότερες αναφορές σε συγκρούσεις με γιους του Attaršiya και Λύκιους (Luqqa), τεκμηριώνουν με σαφήνεια τις πολιτικές εντάσεις και τις πραγματικές συγκρούσεις στην περιοχή. Οι επιστημονικές συνθέσεις και αναλύσεις των Eric H. Cline, Trevor R. Bryce, Joachim Latacz, Susan Sherratt και πλήθους άλλων ερευνητών συγκεντρώνουν και αναδεικνύουν με πληρότητα όλα αυτά τα πολύτιμα δεδομένα.
Στην ηπειρωτική Ελλάδα, ο Heinrich Schliemann στη Μυκήνη το 1876 ανέσκαψε τους Ταφικούς Κύκλους Α και Β, αποκαλύπτοντας 19 σκελετούς αρχοντων πολεμιστών και πέντε χρυσές ταφικές μάσκες, μεταξύ των οποίων η περίφημη NM 624, γνωστή ως «Μάσκα του Αγαμέμνονα» από τον Τάφο V του Κύκλου Α. Η μάσκα αυτή, φτιαγμένη με την τεχνική ''repoussé'', παρουσιάζει εντυπωσιακή γενειάδα, μουστάκι και λεπτομερές πρόσωπο, θώρακα, όπλα, σκεύη, στεφάνια και δακτυλίδια, με συνολικό βάρος χρυσού που φτάνει τα περίπου 15 κιλά. Τα ευρήματα αυτά φωτίζουν με λαμπρότητα το μεγαλείο του βασιλείου του Αγαμέμνονα, που περιλάμβανε τη Μυκήνη, την Κόρινθο, τις Κλεωνές, τις Ορνεές, την Αραίθυρέα, τη Σικυώνα, την Υπερησία, τη Γονούσσα, την Πελλήνη, το Αίγιον και την Ελίκη, και με στολο περι τα 100 πλοία.
Ο Μενέλαος συνδέεται άρρηκτα με τη Σπάρτη και τις πόλεις Φάρις, Μέσση, Βρυσειές, Αυγείες, Αμύκλες, Έλος, Λάας και Οίτυλος, όπου μυκηναϊκά ανάκτορα, τείχη και ταφικά ευρήματα επιβεβαιώνουν την ύπαρξη και την αίγλη του βασιλείου του.
Παρόμοια ευρήματα στο Άργος του Διομήδη και στην Κρήτη του Ιδομενέα συμπληρώνουν το ευρύτερο πλαίσιο.
Για τον Αίαντα της Σαλαμίνας, μυκηναϊκοί τάφοι, οχυρώσεις και κεραμική τεκμηριώνουν την ισχυρή πολη-κρατος.
Στη Φθία της Θεσσαλίας του Αχιλλέα, σύγχρονες ανασκαφές αποκάλυψαν μυκηναϊκούς τάφους, οικισμούς και πολεμικά ευρήματα που επιβεβαιώνουν την πολεμική παράδοση της περιοχής.
Στην Πύλο του Νέστορα, με τις 90 πλοία και τις πόλεις Πύλο, Αρήνη, Θρύον, Άιπυ, Κυπαρισσείς, Αμφιγένεια, Πτελεόν, Έλος και Δώριον, ο Carl Blegen και οι μεταγενέστεροι ερευνητές έφεραν στο φως το επιβλητικό ανάκτορο με δισκία Γραμμικής Β, πολεμικά αντικείμενα, ελεφαντόδοντο και μεγαλοπρεπείς δομές.
Τα δισκία Γραμμικής Β, που αποκρυπτογραφήθηκαν από τον Michael Ventris το 1952 με τη συμβολή του John Chadwick, προερχόμενα από την Πύλο, την Κνωσό, τις Μυκήνες, τις Θήβες, την Τίρυνθα, τα Χανιά, τον Άγιο Βασίλειο και τη Μιδέα, καταγράφουν με ακρίβεια τον θεσμό του wanax (αναξ-βασιλεα), τους heqetai (ικετες-συντροφοι και πολεμιστές), τη διοικητική οργάνωση, την οικονομία, τον βόειο πλούτο, τα όπλα και τα θωράκια, ενώ περιλαμβάνουν ονόματα όπως a-ki-re-u (Αχιλλεως).
Πρόσθετα ευρήματα, όπως χάλκινα θωράκια, όπλα και εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα, καλύπτουν πλήρως όλα τα βασίλεια του Ομηρικού Καταλόγου των πλοίων των Ελληνων που συμμετειχαν στον πολεμο της Τροιας.
Οι μελέτες των Σπύρου Ιακωβίδη, Elizabeth French, Cynthia Shelmerdine, James Wright και πολλών άλλων ερευνητών επαληθευουν και το ιστορικο και αδιαμφισβητητο πλεον γεγονος του Τρωϊκου πολεμου.
Στην Ιθάκη, οι ανασκαφές στη Σπηλιά του Κόλπου της Πολης απέδωσαν 13 χάλκινους τρίποδες, αναθηματική μάσκα με την επιγραφή «ΕΥΧΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙ», καθώς και επιγραφές ODYCCEI και ODYCCEOC. Στο Οδυσσείον ή «Σχολείο του Ομήρου» στην Εξωγή, υπό την καθοδήγηση του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Γιάννος Λώλος, Χριστίνα Μαραμπέα), αποκαλύφθηκε ένα εντυπωσιακό Ελληνιστικό συγκρότημα με μινιατούρα χάλκινη προτομή Οδυσσέα με πίλο και γενειάδα, δεκάδες αναθήματα, εκατοντάδες νομίσματα από τον 3ο αιώνα π.Χ. έως τον 2ο αιώνα μ.Χ. από πολλές πόλεις, σφραγίδες και επιγραφές που αποδεικνύουν τη συνεχή και μακραίωνη ηρωική λατρεία. Νομίσματα από την Ιθάκη, την Κράνη και την Ιο απεικονίζουν τον Οδυσσέα με πίλο, τόξο ή κόκορα, καθώς και τον Όμηρο.
Οι αρχαίες παραδόσεις, όπως αυτές που διασώζονται στη ''Σούδα'', στον Διαγωνισμό μεταξυ Ομήρου και Ησιόδου και στο ''μαντείο του Αδριανού'', αναφερουν τον Όμηρο ως γιο του Τηλεμάχου και εγγονό του Οδυσσέα μέσω της Πολυκάστης, κόρης του Νέστορα, εξηγώντας την εξαιρετική λεπτομέρεια και την αυθεντικότητα της γνώσης του για την Ιθάκη και τα γεγονότα. Η χρονολόγηση της σύνθεσης των επών γύρω στο 762 π.Χ. (±50 έτη), σύμφωνα με γλωσσολογικές και μαθηματικές αναλύσεις, ενισχύει περαιτέρω τη συνοχή της παράδοσης. Πρόσθετα ευρήματα, όπως μυκηναϊκά όπλα, θωράκια, ίχνη καταστροφικών πολέμων γύρω στο 1200-1185 π.Χ. και ευρύτατα εμπορικά δίκτυα, συμπληρώνουν το αδιάσειστο αρχείο.
To Ανακτορο:
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Ανάκτορο του Οδυσσέα. Στη Βόρεια Ιθάκη, στον Άγιο Αθανάσιο, ανασκαφές αποκάλυψαν εντυπωσιακό Μυκηναϊκό Ανάκτορο του 14ου-13ου αιώνα π.Χ. με Κυκλώπεια τείχη, αποθήκες και κρήνη, ενώ επιγραφές όπως «[ΟΔ]ΥCCEOC» επιβεβαιώνουν την ύπαρξη Ανακτορου στο ονομα του Οδυσσεα.
Οι ανασκαφές στον χώρο που θεωρείται το Ανάκτορο του επικού ήρωα πρόκειται να συνεχιστούν. Ο χώρος αποτελεί ένα μεγάλο μυκηναϊκό ανακτορικό συγκρότημα δύο επιπέδων, με σκάλα λαξευμένη στον βράχο, περίβολο, μεγάλη κυκλική κατασκευή, αποθήκες, εργαστήρια, εξελιγμένο αποχετευτικό σύστημα, θραύσματα κεραμικής και πηγάδι του 8ου αιώνα π.Χ. Το ανάκτορο χρονολογείται γύρω στο 1300 π.Χ. και η τοποθεσία του ταιριάζει απόλυτα με την ομηρική περιγραφή. Η διάταξή του είναι παρόμοια με εκείνη των ανακτόρων της Μυκήνης και της Πύλου.
Ο Ταφος:
Στη γειτονική Κεφαλονιά, ο μεγαλόπρεπος θολωτός τάφος στα Τζαννάτα μαρτυρεί την ταφή πανίσχυρου ηγεμόνα. Ανασκάφηκε την περίοδο 1992-1994 από τον αρχαιολόγο Λάζαρο Κολώνα στα Τζαννάτα, κοντά στον Πόρο της Κεφαλονιάς. Πρόκειται για το σημαντικότερο μνημείο της Μυκηναϊκής περιόδου σε ολόκληρο το Ιόνιο, το οποίο λόγω της μεγαλοπρέπειάς του έχει κατά καιρούς συνδεθεί από ορισμένους ερευνητές με μια βασιλική ταφή της ομηρικής εποχής. Ο τάφος χρονολογείται μεταξύ του 1400 και του 1200 π.Χ., συμπίπτοντας χρονικά με την εποχή του Τρωικού Πολέμου, και αποδεικνύει ότι στην περιοχή ήκμαζε ένα πανίσχυρο διοικητικό κέντρο της Μυκηναϊκης περιοδου.
Οι τόποι του ταξιδιού του Οδυσσέα αντιστοιχούν σε πραγματικές γεωγραφικές και πολιτισμικές περιοχές: η χώρα των Κυκλώπων με περιοχές της Σικελίας ή της Ιταλίας (μεγάλες σπηλιές και βοσκοί), οι Λαιστρυγόνες με βόρειες ακτές Ιταλίας ή Σικελίας (επικίνδυνα λιμάνια και επιθέσεις), οι Σειρήνες με νησιά κοντά στη Σιρεντούζα και την Καμπανία (ακρωτήρια, επικίνδυνα ρεύματα και λατρευτικά ευρήματα), η Σκύλλα και η Χάρυβδις με τον πορθμό της Μεσσήνης (ισχυρά ρεύματα και στενό πέρασμα), η νήσος Αία της Κίρκης με περιοχές της Ιταλίας (Circei), οι Φαίακες με την Κέρκυρα (ναυτικός πολιτισμός, λιμάνια και βασιλικά ανάκτορα) και οι Λωτοφάγοι με βόρειες ακτές Αφρικής (Τυνησία/Λιβύη). Αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Πολύβιος και ο Στράβων χαρτογράφησαν αυτούς τους τόπους, ενώ σύγχρονες έρευνες (Robert Bittlestone, James Diggle, John Underhill) χρησιμοποιούν γεωεπιστήμες για πλήρη ταύτιση. Παπύροι από την Ολυμπία (3ος αι. μ.Χ., με 13 στίχους της Οδύσσειας, Ραψωδία 14) και τον Οξύρρυγχο ενισχύουν τη γραμματειακή παράδοση.
Όλοι οι ερευνητές που συνέβαλαν μέχρι σήμερα —Heinrich Schliemann, Wilhelm Dörpfeld, Carl Blegen, Manfred Korfmann, Frank Calvert, Eric H. Cline, Trevor R. Bryce, Joachim Latacz, Susan Sherratt, Michael Ventris, John Chadwick, Σπύρος Ιακωβίδης, Elizabeth French, Cynthia Shelmerdine, James Wright, James Diggle, John Underhill, Robert Bittlestone, Γιάννος Λώλος, Χριστίνα Μαραμπέα, Θανάσης Παπαδόπουλος και πλήθος γεωλόγων, χιττιτολόγων, κλασικών φιλολόγων και διεπιστημονικών ομάδων— παρέχουν την πλήρη, εξαντλητική και αδιαμφισβήτητη τεκμηρίωση της πραγματικότητας των επών, όλων των τόπων και γεγονότων, των βασιλείων και ηγεμόνων (Αγαμέμνων, Μενέλαος, Αχιλλέας, Αίας, Νέστορας, Οδυσσέας και όλων των υπολοίπων), καθώς και της άμεσης σχέσης και σύνδεσης Ομήρου και Οδυσσέα.
Με αυτόν τον τρόπο, η αρχαία επική παράδοση αναδύεται ως ιστορική πραγματικότητα, φωτίζοντας με απαράμιλλη λαμπρότητα και αιωνιότητα το αληθεστατο πλεον και ιστορικοτατο Επος του Τρωϊκου Πολεμου, της Ομηρου Ιλιαδος και Οδυσσειας!
